Twierdza Dęblin

     Twierdza Dęblin to zespół fortów wzniesionych przez Rosjan w XIX wieku, zlokalizowany w Dęblinie, w miejscu, gdzie rzeki Wieprz i Wisła się spotykają. Jej budowa rozpoczęła się po klęsce powstania listopadowego, z zamiarem pełnienia zarówno funkcji obronnych, jak i policyjnych. Generał Iwan Dehn, odpowiedzialny za wiele rosyjskich umocnień, nadzorował prace, które trwały od 1832 do 1847 roku. Powstała bastionowa twierdza o pięciobocznym kształcie, z kazamatami artyleryjskimi oraz redutami. Na lewym brzegu Wisły zbudowano Fort Gorczakowa.

     Na przełomie lat 70. i 80. XIX wieku twierdza została zmodernizowana i przekształcona w twierdzę fortową z systemem ceglano-ziemnych fortów. Jednakże, mimo modernizacji, nie była w stanie sprostać nowoczesnym wymaganiom militarnym. W 1909 roku formalnie skasowano twierdzę, a jej elementy były stopniowo rozbierane. Podczas I wojny światowej teren twierdzy był świadkiem intensywnych walk, a po wojnie znajdowała się tam baza Wojska Polskiego oraz magazyny wojskowe.

     W okresie okupacji w twierdzy zorganizowano oboz jeniecki, a w 1944 roku miały miejsce zacięte starcia między wojskami radzieckimi a niemieckimi. Obecnie Twierdza Dęblin jest wykorzystywana przez Wojsko Polskie, a jej pozostałe fortifikacje, w tym dobrze zachowany Fort II "Mierzwiączka", pozostają opuszczone. Na terenie twierdzy znajduje się także cerkiew z 1886 roku, która w grudniu 2021 roku przeszła na własność Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.